సన్యాసి అంటే ఎవరు మరియు అవధూత అంటే ఎవరు ?

ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో సన్యాసం అంటే కేవలం గృహాన్ని, బంధువులను, సంపదను విడిచిపెట్టడం మాత్రమే కాదు.

లౌకిక విషయాలపై ఆసక్తి తగ్గించుకుని, మమకారం–అహంకారాలను అధిగమించి, ఆత్మజ్ఞానం మరియు మోక్షసాధన వైపు జీవితం పూర్తిగా మళ్లించుకోవడం సన్యాస భావన. సన్యాసుల స్థితులను, వారి ఆచారాలను వివిధ సన్యాసోపనిషత్తులు వివిధ విధాలుగా వివరిస్తాయి.

నిర్దిష్టమైన ప్రదేశంలో నివసిస్తూ, శిఖ, యజ్ఞోపవీతం, దండం, కమండలువు వంటి చిహ్నాలను ధరించి, నియమబద్ధమైన సాధనలో జీవించేవాడు.

భిక్ష ద్వారా దేహధారణ చేస్తూ, నియమబద్ధమైన జీవితం మరియు సాధనను కొనసాగించేవాడు. ఆహారాన్ని భోగం కోసం కాకుండా దేహధారణకు అవసరమైనదిగా మాత్రమే స్వీకరిస్తాడు.

వైరాగ్యంతో సంచరిస్తూ, జపం, ధ్యానం, ఆత్మవిచారణ వంటి సాధనలలో నిమగ్నమై ఉండేవాడు.

బాహ్య చిహ్నాలు, లౌకిక సౌకర్యాలపై ఆధారపడకుండా, అత్యల్ప అవసరాలతో జీవిస్తూ ఆత్మజ్ఞానం, ధ్యానం, బ్రహ్మవిచారణలో స్థిరంగా ఉండేవాడు.

జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి స్థితులకు అతీతమైన తురీయ చైతన్యాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, దేహాభిమానాన్ని అధిగమించిన స్థితిలో ఉండేవాడిగా వర్ణించబడతాడు.

ఈ ఆరు స్థితులలో అత్యంత విశిష్టమైన స్థితిగా అవధూతుని పేర్కొంటారు.

అవధూతుడు అంటే పిచ్చివాడిలా తిరిగేవాడు కాదు. విచిత్రమైన వేషధారణ కలిగినవాడని మాత్రమే కూడా అర్థం కాదు. దేహాభిమానం, అహంకారం, మమకారం, గౌరవ–అవమాన భావనలు, సుఖ–దుఃఖ ద్వంద్వాలు వంటి బంధనాలను అధిగమించి, ఆత్మతత్త్వంలో స్థిరపడిన జ్ఞాని అవధూతుడు. అతని దృష్టిలో ఈ నశ్వరమైన శరీరం తన అసలు స్వరూపం కాదు. ఆత్మస్వరూపమే తన నిజమైన స్వరూపమనే జ్ఞానంలో అతడు స్థిరంగా ఉంటాడు. అందువల్ల అవధూతత్వం బాహ్య వేషంలో కాదు — ఆత్మజ్ఞానంలో ఉంది.

లౌకిక బంధాలను, ఆసక్తులను అధిగమించి ఆత్మజ్ఞానం–మోక్షసాధన వైపు పయనించేవాడు.

ఆత్మజ్ఞానంలో స్థిరపడి, బాహ్య బంధనాలకు అతీతమైన స్థితిని పొందిన జ్ఞాని. బయటి ప్రపంచాన్ని విడిచిపెట్టడం కంటే, మనస్సులోని “నేను–నాది” అనే బంధాన్ని విడిచిపెట్టడమే నిజమైన త్యాగానికి పరమార్థం. ఆత్మజ్ఞానమే పరమ లక్ష్యం.

శాస్త్రాధారం:

నారదపరివ్రాజకోపనిషత్ — అథర్వణవేదం